Giới thiệu

Hội chứng ngưng thở khi ngủ (Obstructive Sleep Apnea – OSA) là một rối loạn hô hấp nghiêm trọng xảy ra khi đường thở bị tắc nghẽn trong lúc ngủ. Nhiều người không biết mình mắc bệnh cho đến khi xuất hiện các triệu chứng nguy hiểm như mệt mỏi kéo dài, cao huyết áp hoặc đột quỵ.

Một cách sàng lọc nhanh được sử dụng rộng rãi trên thế giới là bộ câu hỏi STOP-Bang, được phát triển bởi các chuyên gia tại Đại học Toronto (Canada) và được công nhận bởi American Academy of Sleep Medicine (AASM). Bộ câu hỏi này giúp xác định nguy cơ OSA dựa trên triệu chứng và yếu tố nguy cơ.

Dưới đây là 8 câu hỏi bạn có thể tự trả lời để xem mình có nguy cơ mắc OSA hay không.

8 câu hỏi sàng lọc nguy cơ ngưng thở khi ngủ

Anh/chị có ngáy to khi ngủ (nghe được từ ngoài phòng đóng kín)?

Ngáy to, ngáy kéo dài và ngáy có nhịp ngắt quãng là dấu hiệu kinh điển của OSA. Nếu người thân nghe rõ tiếng ngáy dù ở phòng khác, bạn nên lưu ý.

Anh/chị mệt mỏi, buồn ngủ vào ban ngày?

Giấc ngủ bị gián đoạn do ngưng thở khiến chất lượng giấc ngủ giảm sâu, dẫn đến:

• Buồn ngủ ban ngày
• Giảm tập trung
• Hiệu suất làm việc kém

Theo Mayo Clinic, đây là dấu hiệu quan trọng của OSA.

Người nhà thấy Anh/chị thở gián đoạn khi ngủ?

Nếu người thân quan sát thấy bạn:

• Ngừng thở vài giây
• Thở hổn hển
• Giật mình khi ngủ

→ Đây là dấu hiệu mạnh nghi ngờ OSA.

Anh/chị bị cao huyết áp?

Các nghiên cứu của NIH cho thấy 30–50% bệnh nhân tăng huyết áp có OSA. Nếu bạn điều trị huyết áp hoài không ổn, nguy cơ OSA càng cao.

Chỉ số BMI > 25 kg/m²?

Thừa cân hoặc béo phì làm tăng mỡ vùng cổ – một trong những nguyên nhân làm hẹp đường thở khi ngủ. Đây là yếu tố nguy cơ hàng đầu theo CDC.

Anh/chị trên 50 tuổi?

Nguy cơ OSA tăng dần theo tuổi do cấu trúc mô mềm vùng họng yếu hơn, đường thở dễ sụp xuống khi ngủ.

Vòng cổ Anh/chị > 40 cm?

Vòng cổ lớn chứng tỏ mô quanh cổ nhiều hơn, dễ gây chèn ép đường thở. Đây là tiêu chí quan trọng trong bộ STOP-Bang.

Giới tính là Nam?

Nam giới có nguy cơ mắc OSA cao hơn phụ nữ, đặc biệt ở độ tuổi trung niên.

Cách đánh giá kết quả

Hãy đếm số câu trả lời “Có”:

• 0–2 điểm: Nguy cơ thấp
• 3–4 điểm: Nguy cơ trung bình
• 5–8 điểm: Nguy cơ cao

Nếu bạn có từ 3 điểm trở lên, các tổ chức như AASM khuyến nghị nên thực hiện:

• Đa ký giấc ngủ tại bệnh viện (Polysomnography – PSG)
• Đa ký hô hấp tại nhà (Home Sleep Apnea Test – HSAT)

Để chẩn đoán chính sác hội chứng Ngưng thở khi ngủ OSA